Ceza Hukuku sisteminde ceza mahkemeleri kararları, Yargıtay İlgili Ceza Dairesi ya da Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Ceza Dairesi tarafından uygun görülüp onanması ile kesinleşir. Ve ilamın/mahkeme kararının infazına başlanır. Bu aşamadan sonra, kesinleşen bu ceza mahkemesi kararının tekrar hukuk sistemi için kontrol edilmesini sağlayana mekanizmalar bulunmaktadır.

CMK madde 308’de düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi bunlardan biridir.

CMK 308. Maddesinde yer alan düzenlemenin temel dinamiği şudur;” Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.
İtiraz üzerine dosya, kararı veren Yargıtay ceza dairesine gider. Daire itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir.

Burada çok dikkat edilmesi gereken husus şudur; CMK 308, doğrudan tarafların kullanabileceği bilinen bir “temyiz” yolu değildir. Bu hukuki sistem, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının harekete geçmesiyle işler.

Kim başvurabilir? 5271 sayılı CMK 308 yolunu kullanan makam esas olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısıdır. Ancak uygulamada taraflar, sanık, müdafi, katılan veya vekili, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak bu yetkinin kullanılmasını talep edebilir. Kanun metninde “re’sen veya istem üzerine” denmesi bu anlama gelmektedir.

Hangi kararlara karşı uygulanır? CMK 308. Madde Yargıtay ceza dairelerinden birinin verdiği nihai kararlara karşı uygulanır.

Bölge adliye mahkemesi (İSTİNAF MAHKEMESİ) ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararları bakımından benzer mahiyette ayrıca CMK 308/A düzenlemesi vardır.

Süreç nasıl ilerliyor ?

CMK 308 mekanizması şu sırayla işler:

Yargıtay ceza dairesi karar verir.
Dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gelir.
Başsavcı, kararı hukuka aykırı görürse veya taraflardan gelen talebi uygun bulursa itiraz yoluna başvurur.
Dosya önce kararı veren Yargıtay ceza dairesine gönderilir.
Daire itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltir.
Daire itirazı yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir.
Ceza Genel Kurulu son değerlendirmeyi yapar.

CEZA DAVASINDA HÜKÜM KESİNLEŞTİKTEN SONRA NELER YAPILABİLİR ?